Çalışan Anneler için Part-time Çalışma Hakkı

Kadınlar özellikle bebek sahibi olduktan sonra iş hayatlarını devam ettirme konusunda büyük sorun yaşıyorlar. Oysa çalışan anne olarak özgüvenli bir şekilde çalışıp gelişmeye devam eden kadınlar, çocuklarına sosyal gelişimleri açısından büyük bir katkı sağlıyorlar. Bu hafta Pariyer Blog’ta doğum sonrası ebeveynlere tanınan haklar arasında part-time (yarı zamanlı) çalışma ile ilgili yapılan son düzenlemelerden bahsedeceğiz.

 

Yapılan araştırmalarda kadınların büyük bir oranı çocuğuna daha faydalı olabilmek için doğum sonrası işini bırakıyor. Bu durumla ilgili doğum izni, süt izni, part-time, freelance ve evden çalışma, kreş yardımı çalışan kadınların iş hayatlarına devam edebilmeleri için çok önemli konular. Part-time (yarı zamanlı) çalışma ile ilgili yapılan son düzenlemelerde, doğumdan sonra çalışan anne ve babaya part-time (yarı zamanlı) çalışma imkanı tanınıyor.

 

Çalışan Anneye Part-time Çalışma

Çalışan annelere haftalık çalışma süresinin yarısı kadar verilen ücretsiz izin süresince doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneği ödenir. Yarım çalışma ödeneği, çalışılan aya ait aylık prim ve hizmet belgesinin ilişkin olduğu aydan sonraki 2.ay içinde fondan aylık olarak ödenir. Doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneğinin günlük miktarı, günlük asgari ücretin brüt tutarı kadardır. Bundan yararlanılabilmesi için son 3 yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar çalışılması ve analık hâli izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde ilgili kuruma yarım çalışma belgesi ile başvuruda bulunulması gerekir. Önemli sebepler dışında, bu başvuruda gecikilmesi ödemede gecikme süresine bağlı olarak kesintilere sebep olur.

 

22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 13 üncü maddesine eklenen maddelerle birlikte, izinlerin bitiminden sonra mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar ebeveynlerden biri part-time (yarı zamanlı) çalışma talebinde bulunabilir. Bu talep işveren tarafından karşılanır ve geçerli fesih nedeni sayılmaz.  Ve part-time çalışmaya başlayan çalışan, aynı çocuk için bir daha bu haktan faydalanmamak üzere tam zamanlı çalışmaya dönebilir. Annenin ölümü durumunda, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılmaktadır. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 2 ay analık hâli izni kullandırılır.

çalışan kadın, yarı zamanlı, part time çalışma, istihdam
Part-time Çalışan Anne Olmak

 

Çalışan Annenin Doğum Hakları

10.02.2016 yürürlük tarihli ve 6663 sayılı Kanunla, 4857 sayılı İş Kanununun 74. maddesiyle ücretli analık hali izninden sonra çalışan anneye ya da 3 yaşından küçük çocuğu evlat edinen kadın ya da erkek çalışana part-time (yarı zamanlı ) çalışma hakkı verilmiştir. Bu süre içinde yarım çalışma ödeneği ve çalışılmayan süreler için kişilerin sigortalılıkları devlet tarafından sağlanarak sosyal güvenlik hakkı tanınmıştır. Bu kapsam dahilinde çalışan kadın ve erkeğe;

– Birinci doğumda 2 ay,

– İkinci doğumda 4 ay,

– Sonraki doğumlarda ise 6 ay süreyle, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir.

Eğer çoklu doğum gerçekleşmişse bu süreler bir ay kadar uzayarak Bu kez;

– Birinci doğumda 3 ay,

– İkinci doğumda 5 ay,

– Sonraki doğumlarda ise 7 ay, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. Çocuğun engelli doğması halinde bu süre 12 ay olarak uygulanır.

 

4857 sayılı iş kanununda haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir. Çalışanlar haftalık çalışma süresinin yarısını çalıştıklarında part-time (yarı zamanlı) çalışma hakkı ve ödeneği alabilirler. Bir yaşından küçük çocuklu çalışan annelere günlük 1,5 saat süt izni verilir. 6663 Sayılı Kanun ile 4447 Sayılı Kanuna eklenen madde ile çalışanlar bu ücretsiz izinleri karşılığında yarım çalışma ödeneği almaya hak kazanırlar.

Bu süreç SGK onaylı raporlu olarak geçeceğinden işveren açısından bu süre çalışanın SGK’sının askıda kalacağı süre olacağından ücret ödemesi ve SGK prim ödemeleri yapılmaz. Çalışan bu rapor süresi sonunda rapor dönemine ait SGK’dan ücretini alabilecektir.

 

Genel olarak değerlendirdiğimizde part-time çalışma şartlarını şu şekilde toparlayabiliriz. Anne ve baba çalışıyor olmalıdır, eşlerden biri çalışmıyor ise bu talepte bulunulamaz. Sadece eşlerden birinin sürekli bakıma ihtiyacı olduğu durumlarda, bu durum raporla bildirilirse bu haktan yararlanılabilinir. Ayrılık durumlarında velayeti alan ebeveyn bu haktan yararlanır.  Özel sektörde çalışan kadınlar, kamuda çalışan hemcinslerine göre işe dönüş konusunda daha çok sorun yaşamaktadırlar.

 

İşverenlerin uygun bulması durumunda birçok iş kolunda part-time çalışma ortamı yaratılabilir. Kadınların kişilik özellikleriyle iş hayatına kattıkları çok şey var. Önceki haftalarda yayınladığımız “Kadın Olmak, Anne Olmak ve Part-time İstihdam” yazımızda anne olmanın kadınların iş hayatına nasıl katkıları olduğundan bahsetmiştik. Dilerseniz bu linkten okuyabilirsiniz. Pariyer.com çalışan annelerin desteklenmesi konusunda çalışıyor ve tüm iş dünyasına bu konuda büyük rol düştüğünü düşünüyor. Yetenekli adaylar burada, bu sorumluluğu beraber almaya var mısınız?

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir